ёхуд фуқаролар шахсияти ва маърифати ҳақидаги ҳужжатларни тўлдиришда йўл қўйиладиган хатолар ва пала-партишликлар хусусида

Сарсон-саргардонлик – инсон учун жуда ноқулай ҳолат. Унинг замирида кимнингдир йўл қўйган хатоси учун айниқса, фуқаролар шахсияти ва маълумотлари ҳақида гувоҳлик берувчи ҳужжатларни тўлдириш жараёнидаги ғалат ва чалкашликлар сабабли, силлани қуритувчи беҳуда ҳаракатлар ётади.

Кейинги пайтларда бундай нохуш ҳолатлар ўрта таълим муассасалари,

олий ўқув юртлари битирувчилари, нафақага чиқувчилар орасида кўплаб кўзга ташланмоқда.

Яқинда бир умр маориф соҳасида ишлаб, нафақага чиқишнинг «ширин ташвиш»лари билан елиб-югуриб юрган ўқитувчи билан суҳбатлашиб қолдим:

-Ҳа устоз, анчайин беҳол кўринасиз?

-Э, бу қурғур нафақасини деб, у ёқдан-бу ёққа чопавериб, оёғимда оёқ қолмади, тоқатим тоқ бўлди.

-Нега энди!?.

-Ҳужжатларни қарийб расмийлаштириб бўлгандим. Бир ишкал чиқиб қолиб, ҳаммасини «нол»дан бошладим. Нақ она сутим оғзимга келди, ўзи.

-Қандай ишкал эканки, сизга бунча азоб берибди?..

-Шу денг, исмим паспортда Мамадёр, нафақа ҳужжатларида эса, Муҳаммадёр бўлиб кетибди…

Марҳамат, ҳужжат тўлдирувчи «котиб»нинг савияси, саводлилик даражасининг «ўта юқори»лиги натижасида ёзилган ҳужжат бир кишини қанча довдиратган, сарсон қилган.

Котибнинг номлар келиб чиқиши, уларни ёзишдаги грамматик қоидалардан бехабарлиги ана шундай салбий оқибатларга олиб келади.

Бундан ташқари, Муҳаммадали, Турсунмуҳаммад, Муҳаммадюнус каби исмларнинг Мамадали, Тусмамат, Мамаюнус ва ҳоказолар шаклида бузиб ёзилиши яхшиликка олиб бормайди.

Ўрта умумтаълим муассасаси битирувчиси Фурқат ўрта маълумот ҳақидаги Шаҳодатномасини кўтариб, бошини қайси «туйнукка тиқишни» билмай юрибди.

Унинг нақл қилишича, фамилияси паспортда Алимаҳмадов, ўрта маълумот ҳақидаги ҳужжатда Алмаҳмадов бўлиб кетган. Олий ўқув юртларидан бирини битирган йигит ҳам дипломи қўлида, «дардига даво» излаб юрибди.

Дипломда номи Абдусатор, паспортда эса, Абдусаттор кўринишида ёзилган.

Қиссадан ҳисса шуки, тегишли идораларда бундай камчилик ва пала-партишликларга барҳам беришга панжа орасидан қараб келинаётганга ўхшайди. Зеро, бу иллатларнинг камайишидан нишона йўқ…

Шаҳарча ва қишлоқ жамоатлари, шунингдек, бошқа идора ҳамда ташкилотларда бундай масъул вазифаларга тайинланувчиларнинг иқтидорлари танлов орқали синаб кўрилса, жойларда бу борада курслар ташкил этилса, мақсадга мувофиқ бўларди.

Токи, ҳужжат ёзувчи Алихўжа билан Хўжаалининг фарқига том маънода етсин…

Абдуҳафиз Мирзааҳмедов,

«Халқ овози».