Қабодиён ноҳиясидаги «Қабодиён» жамоа хўжалигида Чори Тоғайназаров ва Шаҳритуз ноҳиясидаги Ю. Гагарин номли деҳқон хўжалигида Чўпонқул Маматқуловлар раҳбарлик қилаётган қоракўлпарварчиликка ихтисослаштирилган фермаларининг чорвадорлари жамиятнинг қўй-эчкиларини қишдан талафотсиз, соғлом чиқариб, қўзилатиш мавсумига ҳар қачонгидан ҳам катта ва пухта тайёргарлик билан киришган эдилар.

Лекин Вахш водийсида бу йил қиш ва баҳор об-ҳавоси ёғингарчиликсиз келиши март ойининг биринчи ярмига қадар қир-адирлардаги, айниқса, «Ақтоғ», «Армунтоғ» ва «Тўйин тоғ» массивидаги «Ғарғара», «Оғилсой», «Қўнғирот адир», «Девол-қоқ», «Калта-қўл» ва «Чордағал» каби баҳорги яйловларида жамиятнинг қўй-эчкилари тўйиб ўтлайдиган қўнғирбош, қорабош, қўзиқулоқ, нахутак, сета, донашўр, қуш кўзи ва шувоқ каби бир ва кўп йиллик ўсимликларнинг қуриб қолишига олиб келди. Бу ҳолат чўпон-чўлиқларни ташвишга солиб қўйди.

Март ойининг биринчи ярмидан кейин тўхтовсиз, кетма-кет ёққан ёмғир туфайли қир-адирлар, айниқса, баҳорги яйловларда баҳор энди бошлангандай бўлди. Ҳаммаёқ қайтадан кўм-кўк.  Қўй-эчкилар ва қўзи-улоқлар тўйиб озиқланмоқда. Қиш мавсумининг охирларида ва баҳорнинг ярмигача давом этган ёмғирсизлик қийинчиликларига бардош бераётган ферма чорвадорлари қўзилатиш компанияси даврида хормай-толмай меҳнат қилиб, ҳар куни туғилаётган қўзиларни эҳтиётлик билан онасидан адаштирмасдан, она-бола қилиб, иссиқ жойларда сақлаб, вояга етказишга ҳаракат қилмоқдалар.

Қоракўлпарварлик соҳаси мутахассисларининг айтишича, Тожикистонда қоракўл қўйларини кўпайтириш бугунги куннинг асосий талаби ҳисобланади. Чунки, республикамизда қўйчилик соҳасида парваришланаётган 5 хил зот энг арзон ва кам харажат 4 хил қимматбаҳо маҳсулот; жаҳон халқаро муйна бозорида машҳур бўлган жакет (камзулчабоб), ребристий, (қовурғасимон) ва плоский (яссисимон), гули тим қора, осмонранг ва сур каби қоракўл териси, юқори калорияли тўйимли ва тез ҳазм бўладиган гўшт пишлоқ ва доришунослик саноати учун ширдон ва енгил саноат учун жун олишга имконият туғдиради.

Бу икки хўжаликда тим қора, осмонранг ва сур рангдаги қўйларнинг бронза, платина ва қаҳрабо ранг-баранг  зотларини кўпайтиришнинг асосий йўли қўзилатиш компанияси даврида кўпроқ соғлом ва бақувват қўзиларни ўстиришга қолдириб, уларнинг 18 ойлигигача талафотсиз, соғлом ўсишига шароит яратиш керак. Шунинг учун, бу икки хўжалик чўпон-чўлиқлари истиқлолиятнинг 25 йиллик байрамига атаб, тим қора, осмонранг ва сур рангдаги қоракўл қўйларнинг туёғини янада кўпайтириш учун қўзилатиш мавсумида 6676 бош она совлиқларнинг ҳар 100 бошидан 95-96 бош қўзи олишга бел боғлаганлар. Шу кунгача хўжалик чўпонлари ҳар қандай қийинчиликларга бардош бериб, ўзларига биркитилган ҳар 100 бош она-совлиқдан 91-92 бошдан соғлом ва бақувват қўзи олишга эришдилар. Айниқса «Қабодиён» жамоа хўжалигидаги Чори Тоғайназаров мудирлик қилаётган ферманинг Абдусамад Қодиров ва Рустам Хўжамбердиев, Шаҳритуздаги Ю.Гагарин номли деҳқон хўжалигидаги Чўпонқул Мамадқулов мудирлик қилаётган ферманинг Дилшод Қабулов ва Мамараҳим Қабулов каби илғор чўпонлари ўз отарларидаги 250-300 бош она-совлиқнинг ҳар 100 бошидан 92-93 бошдан соғлом қўзи олишиб келажакда тим қора, осмонранг ва сур қўйлар сонини кўпайтиришни ўз олдиларига олий мақсад қилиб қўйишган.

Тошбой Кўганов,

Қишлоқ хўжалиги фанлари номзоди,

Тожикистон чорвачилик илмий тадқиқот институти ходими.