Ибн Сино касалхонасида 14 ноябр куни эронлик мутахассис доктор Шарафхона Амир иштирокида “Ғафлат уйқуси синдроми” мавзусидаги навбатдаги тематик конференция бўлиб ўтди. Доктор Шарафхона Амир АҚШнинг Хюстон штати Давлат олийгоҳи профессори бўлиб, шу билан бирга, Хюстондаги касалхонанинг ўпка ва уйқу хасталиклари бўлими бошлиғи вазифасини ҳам зиммасига олган.

Доктор Шарафхона АҚШнинг ички тиббий мутахассислик даражаси, ўпка (пулманология) касалликлари, махсус хасталиклар мутахассислиги даражаси (intensive care) ва АҚШнинг уйқу пайтидаги касалликлар (ғафлат уйқуси синдроми) мутахассислиги даражасига эгадир. Доктор Шарафхонанинг Ибн Сино касалхонасига ташрифидан мақсад, беморхонада уйқу пайтидаги касалликларни ўрганиш бўлимини очиш ва касалхона масъуллари билан янги очиладиган бўлим хусусида суҳбатлар уюштиришдан иборат эди.

Уйқу жараёнида юрак, томир хасталиклари ва инсулт хуружи йўналишидаги ютуқларга эътибор берган тақдирда, кейинги икки ўн кунликда уйқу жараёнида юрак ва томир хасталиклари замиридага хасталиклар кўп кузатилаётганлиги уйқу пайтидаги хасталикларни ўрганиб чиқиш марказини таъсис этиш ҳамда бу беморлар даволаниши учун имконият яратишни тақозо этади. Уйқу пайтидаги касалликлар (ғафлат уйқуси синдроми) қон босими, остона фиброляцияси, семизлик, 2-навли қанд диабети, импотенция ва ўпка касалликларига учраган беморларнинг 85 фоизида кўзга ташланади.

Мазкур мавзу тўлиқ янги бўлиб, шундай беморлар учун катта аҳамиятга эгадир. Бу хасталик жараёнида нафас олиш йўллари, яъни ной уйқу пайтида даврий тезликда ёпилиб қолади ва қонда оксиген миқдорининг камайишига олиб келади.  Мисол учун, одатий ҳолатда қон таркибида 95 фоиз бўлган оксиген миқдори 50 фоизгача тушиб кетиши мумкин. Бу ҳолат қон босимининг ошиб кетиши, юрак фаолияти етишмовчилиги, юрак аритмиялари, қанд, ўпка хасталиклари пайдо бўлиши ҳамда эркакларда жинсий етишмовчиликка олиб келади.

Гўдаклардаги бу хасталик мия ҳужайралари ривожланиши пасайишига сабаб бўлади. Бу касалликни ташхис қилиш учун беморлар энг камида бир кеча-кундуз уйқу тестини бажариш билан кўздан кечирилишлари лозим. Уйқу тестини ўтказиш билан беморнинг ғафлат уйқуси хасталигига учраган-учрамаганлигини аниқлаш мумкин. Агар бемор шиддатли ёки ўртача даражадаги ғафлат уйқуси хасталигига учраган бўлса, уни даволаш зарурдир.

Мавжуд табобатлар тиш хасталиклари табобати ёки томоқ касалликлари табобати айрим жиҳозлари ҳамда кўп ҳолатларда CIPAP ё BIPB ускуналари орқали амалга оширилади. Беморлар бу ускунадан фойдаланиб, нафас йўллари қисилиши (нафас олишдаги танаффус)дан қутулиб, юрак фаолияти етишмовчилиги, диабет, қон босими, жинсий етишмовчилик, ўпка хасталиклари уларда даволанади ҳамда кун бўйи тафаккур қудратлари ошади. Бундан ташқари, бу хасталик кундуз куни уйқучанликни келтириб чиқаришга сабаб бўлганлиги учун, ҳайдовчиларнинг турли автоҳалокатларга учраши эҳтимоли камаяди. Гўдакларда ҳам бу табобат уларнинг аҳволи яхшиланиши ҳамда миялари ривожига имконият яратади.

Доктор Шарафхона Ибн Сино касалхонаси ва Қарияи Боло марказий беморхонасида сўзга чиқишларида бевосита ана шу хасталик мавзуси кўпроқ тўхталди. Шунингдек, Ибн Сино касалхонасида уйқу хасталиклари марказини очиш ҳамда бунинг учун зарур дастурни йўлга қўйиш, табобат учун зарурий ускуналар ўрнатилиши ҳамда ўпка хасталиклари бўлимини йўлга қўйиш масалаларига кенг тўхталиб ўтилди.

Ўз мухбир.