ШОИР ҚАДРИ

Қай кун ишқ аҳлини эзса жудолик,

Ботирлар кучида сезса адолик,

Қай кун одамларни енгса танҳолик,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

Қай кеча кўк аро куйса бир юлдуз,

Заминда ёш юрак тўлғонса ўтсиз.

Одам ўзлигини қачон қилса ҳис,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

Сайёдлар ортига қайтса бебарор,

Камони елкада, бош эгиб, ночор

Ўлтирса, ғурурдан нишон йўқ, хоксор,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

Қай кун йўловчилар қақроқ дашт аро

Қолишса лол, хомуш, бекуй, бенаво,

Шеър айтиб топишса таскин, тасалло,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

Қай кунки, дил базми бетаъсир қолса,

Қай кун гўзалликдан жило йўқолса,

Яхшилик дарёси оқишдан толса,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

Зўрликка даъвогар жами кимсалар

Кибру ҳаво ила кўзни юмсалар,

Қабр тошига байт излаб қолсалар,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

Қай кун ўз қадрига етолса одам,

Орзу чўққисига чиқолса шахдам,

Сўздан ўз дардига тополса малҳам,

Ўшанда билинар шоирнинг қадри.

КОВАНИНГ ЎН ЕТТИ ШАҲИД

ЎҒЛИ ҒАМИДА ФАРЁДИ

(«Шоҳнома» илҳомлари»дан)

Аламли сийнам ичра, оҳ, дилим

                                                 садпора йиғлайдир,

Гўдаксиз кулбам ичра бўш бешик

                                                     овора йиғлайдир.

Учар мастона кулгулар шоҳона

                                                      давра базмидан

Менинг кўзим бўлиб, ё Раб бу дунё

                                                 ошкора йиғлайдир.

Замин бечора-ку, асли, фалак

                                                     бечорароқ ундан,

Мани танҳога ҳамдарддек бари

                                                   сайёра йиғлайдир.

* * *

Илмлар ғазнабони ҳазрати Сино,

Рози дилин икки тилда сўйларди.

Нишопурлик Хайём - шоири доно -

Маъни дурин икки тилда куйларди.

Икки тилли эди аҳли шуаро,

Ёзарди халқ тили ҳам ўз тилида,

Ёзарди ҳақтили ҳам ўз дилидан,

Шундан халқ олдида обрўйи аъло.

Аммо бирдай эмас барча замон ҳам-

Одамлар-ку, доно, дағи ҳушёрдир.

Икки тилли шоир қанча бўлса - кам,

Икки юзли шоир шунча бисёрдир.

***

Ҳар кимки, ҳаётда яшагай порлаб,

Кимки тирикликдан бир нишон бўлгай,

Жамики санъатлар ичида яна

Ўлиши бир санъат бўлиб туюлгай.

Суврату сийратин чиройи билан

Кимки ул тенгсиздир, кимки илгари,

Донглироқ ўлиги тиригидан ҳам,

Ўлими гўзалдир ўзи сингари.

Худди Зоя каби дорнинг остида,

Мусадек зиндонда ўлмоқ керак ё,

Бундайин фарзандлар жасоратидан,

Ватан ҳам ҳар айём фахр айласин то.

Қуёшни қаноти билан ёндирган

Ҳайиқмас Икардек ўлмоқ саботдир:

Тупроққа учди у қаноти куйиб,

Лекин куйибдими умид қаноти?

Мақсадлар йўлида шарафдир ўлмоқ,

Кундан-кун улғайиб ва топиб камол,

Парвози йўлида бир юлдуз янглиғ

Кўкдан учиб тушган Комаров мисол.

Ўлмоғинг керакдир Франц Галл каби,

То кетсин қабрга бошсиз у танинг,

Лекин мангу қолсин бошинг жаҳонда

Бошсиз кимсаларга бош бўлиб тағин.

Шундай ўлмоқ керак, сўнг нафасингда

Айтилмаган гаплар ифода бўлсин.

Боғлиқ кўзларинг-у, сўзсиз тилларинг

Сирлар ошкорига ишора бўлсин.

Шундай ўлайликки, бизларнинг ўлим

Зафар саҳнасининг бўлсин якуни.

Барча санъатимиз ила бу ўлим

Маҳорат саҳнасин бўлсин тугуни.

Шундай ўлайликки, эл учун чеккан

Ғамимиз ёдгорлик келтирсин бизга.

Олис сафарларда қоқилмасинлар

Тириклар тўқнашиб ўлигимизга.

Лойиқ Шерали.

Тилак Жўра таржималари.