Муқаддима
Маълумки, машҳур кишиларнинг ҳаёти афсона ва ривоятларга кўмилиб кетган бўлади – улар орасида тарихий ҳақиқатга мувофиқ келадиганлари ҳам, бадиий тўқима маҳсуллари ҳам оз эмас. Нафақат, ўзбегу тожик, балки Шарқ, ҳатто, жаҳон адабиётининг забардаст намояндаларидан бўлган Садриддин Айний ҳаёти ва фаолияти ҳам бундан мустасно эмас. У ҳақдаги ҳикоят ва ҳангомалар ичида, айнан, ҳаётдан олинганлари билан бирга, халқнинг ижодий таҳайюли
асосида ёзилганлари ҳам учрайди. Бундай ҳикоят ва ҳангомалар адиб туғилиб ўсган Бухорода ҳам, умрининг катта қисми ўтган Самарқандда ҳам, у нашъу намо топган Душанбеда ҳам кенг тарқалган. Уларни тўплаб, тасниф қилиб, тадқиқ этса ва алоҳида тўплам тарзида нашр этса, улуғ сўз санъаткори ва жамоат арбобининг кўпни кўрган донишманд инсон ва серқирра истеъдод соҳиби сифатидаги шахсиятини муайянлаштиришга хизмат қилади.
Ҳикоят ва ҳангомаларни қуйидагича тасниф қилиш мумкин:
1. Айний таржимаи ҳоли;
2. Айний ва устозлари;
3. Айний ва ижодкор дўстлари;
4. Айний ва шогирдлари;
5. Айний ижоди;
6. Айний ва фарзандлари;
7. Айний феъл-атвори билан боғлиқ ҳикоят ва ҳангомалар.
Қуйида ўзбеклар ичида Айний билан боғлиқ машҳур ҳангомалардан баъзиларини келтирамиз.
АДИБ ТАХАЛЛУСИ МАЪНОСИ
Садриддин Айнийдан:
– Тахаллусингизнинг маъноси нима? – деб сўрашганида у:
– Луғатларда “айн” сўзининг қирқ саккизта маъноси берилган. Керак бўлса, ўзингиз луғат кўриб билиб олаверинг! – деб жавоб берган экан.
ҲАЁТ ТАЖРИБАСИ
Садриддин Айнийнинг ўғли билан қизи Москвада ўқиганида, ўғлига оз пул юборар экан, қизига эса - кўп. Бунинг сабабини сўраганларида, шундай тушунтириш берибди:
– Ўғил болани тўқчилик бузади, қиз болани йўқчилик.
АЙНИЙНИНГ БАҲОСИ
Садриддин Айний ўзбекчада ҳам равон ёзса-да, нутқи унча бурро эмас экан. Шогирди Иброҳим Мўминов “Мирзо Бедилнинг фалсафий қарашлари” мавзусида диссертация ёқлаганида, илмий раҳбар сифатида қўярда-қўймай унга ҳам сўз беришибди. Шунда у бор-йўғи икки оғиз гапирибди:
– Бедил – азим уқёнус. Иброҳим шу уқёнусдан бир сатил сув олибди...
ИЖОД ЖОЙ ТАНЛАМАЙДИ
Замонасоз тожик шоирларидан бири сандалда ёзиб-чизиб ўтирган Садриддин Айнийни замондан орқада қолганликда айблабди:
– Сиз ҳам бошқаларга ўхшаб стол-стулда ўтириб ижод қилмайсизми?
– Мен “Эски мактаб”, “Одина”, “Қуллар”, “Судхўрнинг ўлими”ни шу сандалда ўтириб ёздим – ҳаммаси машҳур бўлиб кетди. Сен устол-устулда ўтириб нимани қойил қилдинг?! – дебди жавобан нафсонияти оғриган адиб.
ИСТЕЪДОД ВА ИМКОНИЯТ
Садриддин Айнийнинг отаси Саидмуродхўжа айтган экан:
-Аслида донишманд кишилар қашшоқлар ичидан етишиб чиқади, аммо, афсуски, қашшоқлар ўқиш учун имконият топа олмайдилар.
Эргаш ОЧИЛОВ, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг Ўзбек тили, адабиёти ва фолклори институти катта илмий ходими, филология фанлари номзоди.
Янги асрдаги террорчилик ва бузғунчилик ўзининг даҳшати ва қўрқув солиши билан, нафақат, дунёдаги тинчлигу осойишталикка рахна солмоқда, балки руҳий ҳолатга ҳам салбий таъсир кўрсатаяпти. Айни пайтда у турли ривожланган техника ва технологиялар воситасида ҳар бир хонадонга кириб бориши мумкин. Одамлар ушбу номақбул ҳодисалар кенгайишига қарши курашиш борасида ҳам жисман ва ҳам руҳан тайёр бўлишлари учун нима қилиш керак?
Муфассал...
Дунё сиёсат саҳнасида ҳар бир давлат ёки миллат тарихи саҳифаларига оламшумул воқеа сифатида муҳрланиб қоладиган воқеалар юз беради.
Жумладан, жонажон Тожикистонимиз ҳам бундан мустасно эмас.
Мустақилликка эришганимиздан буён, жаннатмакон юртимиз кўплаб халқаро аҳамият касб этган саммитлар, конференциялар ва бошқа сиёсий
Муфассал...2015
1-2015
2-2015
3-2015
4-2015
5-2015
6-2015
7-2015
8-2015
9-2015
10-2015
11-2015
12-2015
13-2015
14-2015
15-2015
16-2015
17-2015
18-2015
19-2015
20-2015
21-2015
22-2015
23-2015
24-2015
25-2015
26-2015
27-2015
28-2015
29-2015
30-2015
31-2015
32-2015
33-2015
34-2015
35-2015
36-2015
37-2015
38-2015
39-2015
40-2015
41-2015
42-2015
43-2015
44-2015
45-2015
46-2015
47-2015
48-2015
49-2015
50-2015
51-2015
52-2015