Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмоннинг Тожикистон Республикаси Олий Мажлисига йўллаган Паёмидан руҳланиб, экин-тикин ишларини Наврўз келиши билан бошлаб юбордик.

Деҳқонларимиз кечани-кеча, кундузни-кундуз демай, унумли меҳнат қилишга киришдилар.

Деҳқончиликда бир нарсани ҳеч қачон эсдан чиқармаслик лозим. Агротехник қоидаларга риоя қилган ҳолда, экинларга вақти билан озуқа ва сув берсангиз, она-замин ҳеч қачон сиздан саховатини аямайди.

Жайҳун ноҳиясидаги Яккадин, Ваҳдати миллий, Истиқлол, Қумсангир, Панж қишлоқ жамоатлари меҳнаткашлари пахта парвариши билан шуғулланишмоқда.

Бу йил ноҳия деҳқонлари 5500 гектар майдонга Хатлон-2011, Хатлон-2012, «Флора» ва «Кармен» навли пахта уруғларини экишди.

-Сўнгги 3-4 йил мобайнида қўшни Ж.Балхий, А.Жомий, Ёвон ноҳияларида хитойлик деҳқонлар билан тажриба алмашиб турилибди. Бу катта тажриба мактаби ролини бажармоқда. Бир-биримиздан кўп нарсани сўраб ўрганяпмиз. Шахсан ўзим қишлоқ хўжалиги мутахассиси сифатида хитойлик деҳқонларнинг ишлаш тарзига қизиқиб қарайман. Бир нарсани тан олмай иложимиз йўқ. Масалан, хитойликлар ишлайдиган қитъаларнинг аксарияти қишлоқ хўжалиги айланишидан қолдирилган ерлар ҳисобланади. Шунга қарамасдан, улар ҳар гектар майдондан 30-35 центнердан пахта, маккажўхори, арпа, шоли, ловия ва бошқа хил қишлоқ хўжалиги экинлари экиб, юқори кўрсаткичларга эришмоқдалар. Албатта, бу ҳар қандай таҳсинга арзийди.

Ҳар иккала давлат учун ҳам катта тажриба мактаби вазифасини ўтамоқда. Тез-тез ўзаро учрашиб, бир-биримиздан лозим бўлган фойдали маслаҳатлар олиб турамиз.

Жайҳун ноҳияси қишлоқ хўжалигида, пахта билан бир қаторда пиёз, сабзи, бодринг, помидор, картошка, ғалла етиштириш, шунингдек, боғдорчилик ишларига катта эътибор бериб келяпмиз.

Экин майдонларининг 1712 гектарини ғалла, 1300 гектар буғдой, 52 гектар арпа, 360 гектар маккажўхори, 2850 гектар сабзавот, 2745 гектар пиёз ташкил қилади.

Ноҳияда чорвачиликни ривожлантиришга ҳам кераклича эътибор қаратиб келмоқдамиз. Жумладан, қорамоллар сони 3950, соғин сигирлар 1100, майда чорва моллари 4600, совлиқ 2007, от 245, байтал 78, парранда 5934ни ташкил этади.

Насл олишда ҳам шу кунгача ҳар юз бош совлиқдан 95 бошдан соғлом қўзи, сигирлардан 35тадан бузоқ олишга эришдик.

Маълумки, мустаҳкам озуқа базасини яратмасдан туриб, чорвачиликни ривожлантириб бўлмайди. Буни яхши тушуниб етган жайҳунлик чорвадорлар қиш ғамини бугундан еб, ем-хашак, озуқа тайёрлашга ҳамма тарафлама пухта тайёргарлик кўрмоқдалар.

Озуқа тайёрлаш ва уни сақлашдаги асосий вазифалардан бири – озуқа таркиби тўйимли моддалар ва витаминларга бой бўлиши лозим. Бунга қандай эришиш мумкин?  Маълумки, сенаж пичанга нисбатан ҳар жиҳатдан юқори туради. Сенаж тайёрланганда тўйимли моддаларнинг йўқолиши 2-3 баравар камаяди. Чунки озуқабоп экинлар ўрилиб, табиий равишда далада қуритилганда, уларнинг барги ва гуллари тўкилиб кетади. Айниқса, беданинг 30-35 центнердан кўпроғи шу тарзда исроф бўлади. Ваҳоланки, бедадаги витаминнинг 50-60 фоизи унинг баргида тўпланган бўлади.

Талаб қилинганидан кўп қуритилган ёки яхши қуритилмаган масса тезда бузилади.

Натижада, сенажнинг сифати пасаяди. Яна бир нарсани таъкидлаш жоиз. Хатлон вилоятининг Қўрғонтепа минтақасида қамиш захиралар жуда кўп. Вилоятимиздаги Панж, Жайҳун, Дўстий, Ж.Балхий, Хуросон ноҳияларида  қамишзор майдонлари кенг. Агар қамиш икки марта ўриб олинса, ҳар гектар қамишзордан 70-80 центнердан кўк поя олиш мумкин. Дуккакли экинларни бошоқлилар билан қўшиб, ўт уни ишлаб чиқарилса, яхши натижа беради. Биз буни кўп йиллик тажрибамизда синаб кўрганмиз.

Ҳар йили чорвачилик соҳасини, айниқса, қиш мавсумига яхшилаб тайёрлашга алоҳида эътибор берамиз. Натижада қиш фаслида қийинчиликка дучор бўлмасдан, барча чорвани  соғлом чиқаришга эришамиз.

Жайҳун ноҳияси меҳнаткашлари Тожикистон Республикаси Президенти, Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси муҳтарам Эмомали Раҳмоннинг Тожикистон Республикаси Олий Мажлисига йўллаган Паёмидан руҳланиб, Ватанимиз порлоқ келажаги йўлида катта масъулият билан яратувчанлик ишларига маҳкам бел боғлаганлар.

Рустам Иматов,

Жайҳун ноҳияси қишлоқ хўжалиги бошқармаси бошлиғи ўринбосари.