Вахш водийси лимон етиштиришда республикамизнинг бошқа минтақаларидан фарқ қилади.

Бир неча ўн йиллар муқаддам лимон етиштиришда водийнинг саховатли ҳамда танти халқи республикамиз миқёсида етакчи мавқени қўлга киритган эди. Фуқаролар уруши ва унинг мудҳиш жараёнлари туфайли лимон етиштириш суръати кескин равишда пасайиб, соҳага эътибор бериш ёддан кўтарилиб кетди,

гўё. Энг ачинарлиси-лимон плантациялари йўқотилди. Лимонзорлар ўрнида бошқа экинлар экилди. Охир-оқибат, водийда лимон кам етиштирила бошланди ва унинг таннархи ҳам кескин ошди. Бозорларда бир дона лимоннинг нархи ўша давр савдосига нисбатан анча қиммат эди.

Шахсий ер участкаларида оддий тадбиркорлар ғайрат-шижоати туфайли водийда лимон етиштириш учун мўлжалланган иссиқхоналар қайта тикланди. Уларда йилнинг ўн икки ойида ҳам пишиб етиладиган турли-туман иссиқхона экинлари етиштирила бошланди. Ана шундай тажрибалар лимончилик соҳасини ҳам янада ривожлантиришга туртки бўлди. Ҳозирги кунда биргина Жайҳун ноҳиясида одамлар шахсий томорқаларида ташкил этилган лимон етиштиришга мўлжалланган иссиқхоналар майдони 105 гектардан иборатдир. Шу кеча-кундузда ноҳияда лимоннинг сермаҳсул навлари етиштирилмоқда. 2018 йил ноҳияда деҳқон хўжаликлари ташаббуси билан 20 гектар майдонда лимонзорлар ташкил этилганлиги қувонарлидир.

Лимон ҳосилини йиғиштириш, унинг савдоси билан жиддий шуғулланиш ва даромад манбалари ҳисобланган лимонарийларнинг сонини кўпайтириш вилоят лимонпарварларининг севимли машғулотига айланди. Айни пайтда Хатлон вилояти деҳқон бозорлари пештахталарида Вахш водийсида етиштирилган нок, узум, олма, анор ва бошқа сархил мевалар қаторида лимонлар ҳам сотилаётганлиги, бу цитрус меванинг нархи мўътадиллиги қалбларга қувонч бағишламоқда. Лимон етиштирувчиларнинг фикр-мулоҳазаларига қараганда, бу йил лимон ҳосили ҳар йилгидан мўл бўлди. Тожикистонда етиштирилган лимон маҳсулотига Россия Федерацияси, Қозоғистон, Қирғизистон республикаларида талобот ошиб бормоқда. Шунинг натижаси ўлароқ, бу хуштаъм мевани керакли манзилларга етказиб бериш йўлида пайдо бўлаётган муаммолар бартараф этилмоқда. Балхий, Дўстий, Вахш ноҳиялари лимон етиштирувчилари ҳар йилгидан кўпроқ меҳнат қилишиб, маҳаллий иқлим шароитларига мувофиқлаштирилган бу турдаги цитрус ўсимлигини хорижга экспорт қилишга азму қарор этганлар. Республика Ҳукуматининг аграр соҳани янада ривожлантиришга мўлжалланган доно сиёсатининг амалга оширилаётганлиги лимон парвариши билан жиддий шуғулланаётган тадбиркорларнинг ғайратига ғайрат қўшмоқда. Лимон етиштираётганлар сони ҳар йили ошиб бормоқда. Улар лимонни қайта ишлаш, цитрус мева етиштиришнинг даромадлилигини ошириш йўлларини қидирмоқдалар.

Ана шундай эзгу ниятларни кўнгилларида жо этаётган тадбиркорларнинг азму шижоатларига таҳсинлар бўлсин.

Толмас Бўриев,

Хатлон вилояти.