Ҳамма нарса ўз номи билан аталгани маъқул. Сариқ арчалар, деган иборани ўқишингиз билан "Арча ҳам сариқ бўларканми?!"- деб сўрашингиз, табиий.

Ҳозир ҳамма нарса бўлиши мумкин, деган хулосага келиб қўйганман мен. Ям-яшил арчаларнинг сап- сариқ тусга киришидан ҳайратланмай қўйганлигимга анча бўлди. Янги милодий йил арафасида, қишин-ёзин ям-яшил бўлиб турувчи

арча ҳақида ўйладим. Ҳозир ободонлаштириш мақсадида, хориждан келтирилаётган гулу буталарнинг юзлаб турлари кўзни қувонтиради. Бу гўзаллик қаршисида инсонда бахтиёр яшаш ҳисси неча чандон ошганлигини туясан, киши. Гўзаллик дунёни ҳар хил разолату қабоҳатдан қутқаради. Шунинг учун ҳам, бунинг ижодкори инсон эса, бошқа мавжудотдан ажралиб туради. Бу яхши, албатта. Шундай шодон кунларда сариқ арчалар манзараси эса, ҳеч кўз ўнгимдан нари кетай демайди. Гап ўзи нимада дерсиз?! Кўкламнинг гуриллаб, ҳамма томон яшилликка ўраниб бораётган палласида рўпарангиздан сариқ арчалар "сафи" чиқиб қолса нима қилган бўлардингиз? Биринчидан тушимми ё ўнгимми, дея ҳайратдан ўзингизни бир-икки чимдиб қўярдингиз. Кўча-кўйларда қаровсиз қолган ёш ниҳолларнинг мунғайиб туриши кишининг раҳмини келтиради. Қиш-қировли кунларда, баъзи бир ноинсоф кишилар томонидан кесиб, ўтинга айлантирилаётган кўп йиллик дов-дарахтларга қирон келиши ташвишланарли ҳол. Экологик вазиятга, хусусан, ҳаво мусаффолигига эътибор қаратиш ҳар бир фуқародан жуда катта эътибор талаб қилади. Биз бу масъулият борасида қанчалик илму идрокка эгалигимизни чамалаб кўрсак, ҳамма нарса ўз-ўзидан аён бўлади. Жойларда, атроф-муҳитни ҳимоя қилиш қўмиталари биргина кесилган дарахт учун фалон сўм жаримага тортиш сиёсати ила жиноятни ими-жимида тинчитишади, деган гаплар юради халқ орасида. Бу гапларнинг қанчалик тўғри ё нотўғрилиги масъул шахсларнинг виждонига ҳавола. Биз айтмоқчи бўлганимиз, ёш ниҳолларнинг нобуд бўлишидир. Кўп кузатиладиган ҳолат, жойларда юқоридан келиши кутилаётган меҳмонлар шарафига хўжакўрсинга йўл ёқалари бўйлаб апил-тапил ўтқазилаётган манзарали дарахтларнинг меҳмон кетгандан кейинги ҳолати. Фалон сўмга дўндирилган ишларга эътиборсизлик қизиқтиради, бизни. Бу "қўл учи"да қилинаётган амаллар қачонгача давом этиши мумкин?!

Барча соҳаларда давлат томонидан янги-янги ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Фуқаролик урушидан кейин, шундай салмоқли ишларни амалга оширишнинг ўзи - катта гап. Келинг, рақамларга назар ташлайлик. Республикамизда сўнгги ўн йилликда коммуникацион қамалдан ва дунё денгиз портларига чиқиш соҳасида салмоқли ишлар амалга оширилмоқда. Шу мақсадда, давлат томонидан 23та лойиҳа 3,2 миллиард сомоний қийматга эга маблағ йўналтирилди. Натижада 1650 километр автомобил йўли, 109та кўприк ва 27 километр туннел  фойдаланишга топширилди.

 Бу ютуқлардан қанча фахрлансак арзийди. Бироқ бизнинг тафаккуримизда қачон ўзгариш бўларкин? Бу адоқсиз саволлар мени доим қийнаб келади. Масъулиятни ҳис қилмасликни фожиа, деб аташ мумкин. Масъулиятни ҳис қилмаслик ва мансабни суиистеъмол қилиш каби иллатлар томир отган жойда тараққиёт тўхтайди. Қайси соҳада бўлмасин, одамда масъулият ҳисси бирламчи бўлиши лозим.

Давлат бошлиғи Ҳукумат мажлисларида лавозимдаги масъул кишиларни ўз ишларига масъулият ҳисси билан ёндашишга ҳидоят қилади. Афсуски, вазифасини суиистеъмол қилгувчи раҳбарларнинг кирдикорлари фош қилинганда, ҳайрат бармоқларини тишлаб қоласиз. Фалон мансабдорнинг уйидан фалон килограмм тилло-ю фалон миллион Америка доллари топилибди, деган хабарларни эшитганингизда, ниманинг ҳисобидан, деган савол қаршингизда кўндаланг туради. Изоҳга ҳожат йўқ.

Республика миқёсидаги ноҳияларнинг ички йўллар хароблиги маҳаллий ҳокимларни масалага жиддийроқ ёндашишга ундайди. Давлат бошлиғи уларга ишонч билдириб, вазифа бердими, демак, улар бу ишончни оқлашлари лозим. Мен мақоламда ноҳиялар номини атай келтирмадим, сабаби, ноҳиялар ҳудудидаги йўллар ҳолати ҳамма жойда бир хил манзарадан иборат. Тожикистон мустақил бўлгандан сўнг, ҳамма соҳада имкониятлар эшиги кенг очилганлиги сир эмас. Дейлик, йирик хўжаликлар ўрнига кичик-кичик деҳқон хўжаликлари ташкил қилиниб, деҳқонларга тақсимлаб берилди. Қишлоқ хўжалигида тараққиёт сари одимлаш кўзга ташланмоқда. Уларнинг ердан олган даромадлари ҳам чакки эмас. Тан олиб айтиш керакки, собиқ Иттифоқнинг бошқа республикаларига қараганда, бизда солиқнинг ҳам унча баланд эмаслиги кўзга ташланади. Шундай экан, республикадаги мавжуд деҳқон хўжаликлари лоақал ўзларига тегишли йўлларни асфалтлаш, мактаб, спорт заллари, кутубхоналар қуриш каби эзгу амалларни йўлга қўйишса, нур устига нур бўларди.

Эркин Шукур,

«Халқ овози».